ବଲାଙ୍ଗିର, (କେପିଏନ୍ଏସ୍) : ସମ୍ବଲ୍ପୁର ମହୋତ୍ସବ ଅବସରରେ ଇତିହାସକାର, କବି, ଲେଖକ ତଥା ଗବେଷକ ଡ଼. ଶଶାଙ୍କ ଶେଖର ପଣ୍ଡାଙ୍କୁ ‘ପଶ୍ଚିମାଂଚଲ୍ ଗୌରବ୍ ସନ୍ମାନ୍’ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି । ସମ୍ବଲପୁର ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିଷଦ ତରଫରୁ ଆୟୋଜିତ ଏହି ସପ୍ତହବ୍ୟାପୀ ସାଂସ୍କୃତିକ ମହାକୁମ୍ଭର ଉଦ୍ଯୀପନୀ ରଙ୍ଗ ରଜନୀରେ ଡ଼. ପଣ୍ଡା ତାଙ୍କର ଜୀବନବ୍ୟାପୀ ସାହିତ୍ୟିକ, ଐତିହାସିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଯୋଗଦାନ ପାଇଁ ଏହି ସମ୍ମାନରେ ଭୂଷିତ ହୋଇଛନ୍ତି । ସେ ପ୍ରଖ୍ୟାତ ସାହିତ୍ୟକାର ଉମାଶଙ୍କର ପଣ୍ଡା ଓ ଆକାଶ୍ବାଣୀର ଗୀତିକାର ଲୋକଜନନୀ ପଣ୍ଡାଙ୍କର ଜୈଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ଭାବରେ କୁଂଜେଲ୍ପଡ଼ା ସମ୍ବଲ୍ପୁର୍ ଠାରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଜି. ଏମ୍ କଲେଜ୍ରୁ ଇତିହାସ(ସମ୍ମାନ)ରେ ସମ୍ବଲ୍ପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନରେ ଉତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ । ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଲୟରୁ ଏମ୍.ଏ. ଓ ଏମ୍. ଫିଲ୍ କରି ୧୯୭୮ ସାଲ୍ରେ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଶାସନିକ ସେବାରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କର ଲୋକ ସଂପର୍କ ବିଭାଗର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ସେବା ନିବୃତ୍ତ ହେଇଛନ୍ତି । ସେ ଜଣେ ଉଚ୍ଚ ଶ୍ରେଣୀର ସାହିତ୍ୟକାର ଭାବରେ କୋଡ଼ିଏରୁ ଅଧିକ ଖଣ୍ଡ ବହି ଲେଖି ପ୍ରକାଶିତ କରିଛନ୍ତି । ୧୯୯୬ରୁ ୧୯୯୮ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ଭର୍ଜନିଆ ୟୁନିଭର୍ସିଟିର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ଭାରତର ପ୍ରାଚୀନ ମନ୍ଦିରର ସ୍ଥାପତ୍ୟ କଳା ଉପରେ ପାଠ ପଢ଼ାଇବା ସାଙ୍ଗକୁ ଗବେଷଣା ମଧ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ ୧୯୯୭ ମସିହାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗବେଷକ ହିସାବରେ ମର୍ଯ୍ୟାଦାଜନକ ‘ଡିୟୁପଣ୍ଟ୍ ଫେଲୋସିପ୍’ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । ତାଙ୍କର ଗବେଷଣା-ଲବ୍ଧ ଦୁଇଟି ବହି ‘ସ୍କଲ୍ପଚରାଲ୍ ଆର୍ଟ ଅଫ୍ ଅପର୍ ମହାନଦୀ ଭେଲି’ ଓ ‘ଆର୍ଲି ଆର୍ଟ ଏଣ୍ଡ ଏଣ୍ଟିକ୍ୟୁଟିଜ୍ ଅଫ୍ ଓଡ଼ିଶା’ ଏବେ ଭି ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା, କାନାଡ଼ା, ଇଂଲେଣ୍ଡ, ସ୍ୱିଜର୍ଲେଣ୍ଡ, ଏନ୍ଜର୍ମାନୀ, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ, ଏମିତି ଦେଶର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ମାନଙ୍କୁ ସହାୟକ ପୁସ୍ତକ ଭାବରେ ରହିଛି । ଓଡ଼ିଆରେ ସେ ତିନୋଟି କବିତା ସଂକଳନ ଓ ଗୋଟିଏ କଥାଣୀ ସଂକଳନ କରିଛନ୍ତି । ସମ୍ବଲ୍ପୁରୀ ସାହିତ୍ୟର ଚେର ଖୋଜି ଖୋଜି ସେ ୧୮୯୧ ମସିହାର ଜଣେ କବି ମଧୁସୂଦନ ନାମଧାରୀ କବିଙ୍କର କବିତା ‘ସମ୍ବଲ୍ପୁର ହିତୈଷଣୀ’ ଖବର୍କାଗଜରୁ ଆବିଷ୍କାର କରି ଆମର ସାହିତ୍ୟର ପ୍ରାଚୀନତାର ପ୍ରମାଣ ଦେଇପାରିଛନ୍ତି । ୨୦୦୩ ମସିହାରେ ସେ ‘ଝୁଲ୍ପୁଲ୍’ ବୋଲି କବିତା ସଂକଳନ କରି ସେଥିରେ ଆମ ଦେଶର ସ୍ୱାଧିନତାର ପୂର୍ବରୁ ଲେଖାଲେଖି କରୁଥିବା କବିମାନଙ୍କର ସମ୍ବଲ୍ପୁରୀ ଗୀତ-କବିତା ଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରକାଶିତ କରିଛନ୍ତି । ସେ ସମ୍ବଲ୍ପୁରୀ ଭାଷାରେ ୭୨ ଟି ଓ ଇଂଲିଶ ଭାଷାରେ ୭୪ଟି ଗବେଷଣାତ୍ମକ ପ୍ରବନ୍ଧ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି । ପଶ୍ଚିମାଂଚଳର ଏକଜୁଟତା ଲାଗି ସେ ସାରା ଜୀବନ ଲାଗି ଆସିଛନ୍ତି । କୋଶଲାଂଚଳର ଅବହେଳିତ ପ୍ରାଚୀନ ଇତିହାସକୁ ଓ ଭାଷା ସାହିତ୍ୟକୁ କେମିତି ଜାତୀୟ ଓ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ପ୍ରକୃତ ସ୍ଥାନ ଦେଇ ହେବ, ସେଥି ପାଇଁ ଦିବାନିଶି ନିଜର ଚିନ୍ତା-ଚେତନା, ବଳ ଲଗାଇ ଏବେ ସୁଦ୍ଧା ଉଦ୍ୟମ କରୁଛନ୍ତି । ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନାର ଉତ୍ତରରେ ଡ. ପଣ୍ଡା ସମ୍ବଲପୁର ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିଷଦ ଓ ସମ୍ବଲପୁର ମହୋତ୍ସବ ଆୟୋଜନ କମିଟିର କର୍ମକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ନିଜର କୃତଜ୍ଞତା ଜ୍ଞାପନ କରିଥିଲେ । କୋଶଲାଂଚଳର ଏକତା ପାଇଁ ଏଭଳି ସାଂସ୍କୃତିକ ବିପ୍ଲବର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି ବୋଲି କହିଥିଲେ । ରାଜନୈତିକ ନେତୃବର୍ଗଙ୍କୁ ସାଂସ୍କୃତିକ ଆନ୍ଦୋଳନ ଜରିଆରେ ପ୍ରେରିତ କରି ଆମେ ଆମ ଅଂଚଳର ହକ୍ ହାସଲ୍ କରିପାରିବା ବୋଲି ସେ ମତ ଦେଇଥିଲେ । ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା ସମୟରେ ମହୋତ୍ସବର ମୂଖ୍ୟ ସଂଯୋଜକ ଡ. ସପନ ମିଶ୍ର, ଉପଦେଷ୍ଟା ଶିକ୍ଷାବିତ ଭକ୍ତ ପ୍ରସାଦ ନନ୍ଦ, ପ୍ରାକ୍ତନ ପ୍ରଶାସକ ରତ୍ନ ଭୂଷଣ ପୃଷେଠ୍,ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ପ୍ରସୂତି ବିଶେଷଜ୍ଞ ଡ. ରାମକୃଷ୍ଣ ପୂରୋହିତ, ସମାଜସେବୀ କାର୍ତ୍ତିକ ପ୍ରସାଦ ବହିଦାର, ସାଧଶ୍ରୀ ସଦାନନ୍ଦ ପଣ୍ଡା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଂଚରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ ।