- ୨୦୩୦-୩୧ ସୁଦ୍ଧା ବିଶ୍ୱ ବୟନ ଶିଳ୍ପ ବଜାରରେ କପା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳତା ଏବଂ ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକଦକ୍ଷତାହାସଲଲକ୍ଷ୍ୟ
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ, (ପିଆଇବି) : ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ କେନ୍ଦ୍ର କ୍ୟାବିନେଟକପା ଉତ୍ପାଦନ ମିଶନଘୋଣାକରିଛନ୍ତି । ୫୬୫୯.୨୨ କୋଟି ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟବରାଦ ସହିତ ଏହିମିଶନ୨୦୨୬-୨୭ ରୁ ୨୦୩୦-୩୧ମଧ୍ୟରେକାର୍ଯ୍ୟକାରୀହେବ ।ଏହାଭାରତର କପା କ୍ଷେତ୍ରରେ ରହିଥିବାପ୍ରତିବନ୍ଧକ,ନିମ୍ନଗାମୀ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଗୁଣାତ୍ମକମାନକୁନେଇରହିଥିବାସମସ୍ୟାଦୂରଣକରିବ ।
ଏହି ମିଶନ୍ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଫାଇଭ୍-‘ଏଫ୍’ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ (ଫାର୍ମରୁ ଫାଇବର, ଫ୍ୟାକ୍ଟ୍ରିରୁ ଫ୍ୟାଶନ ଏବଂଫରେନ୍) ଅନୁରୂପ । ଏହି ମିଶନ୍ ରୋଗ ଏବଂ କୀଟପତଙ୍ଗ ପ୍ରତିରୋଧୀ ଉଚ୍ଚ ଅମଳକ୍ଷମ ବିହନ (ଏଚୱାଇଭି) ବିହନ ବିକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ କପା ଉତ୍ପାଦନ ବୃଦ୍ଧି କରିବା, ରାଜ୍ୟ ସରକାର, କୃଷି ବିଜ୍ଞାନ କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ରାଜ୍ୟ କୃଷି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ (ଏସଏୟୁ) ମାଧ୍ୟମରେ ନୂତନ ଫସଲ ଉତ୍ପାଦନ ଜ୍ଞାନକୌଶଳର ବ୍ୟାପକ ପ୍ରଚାର ଓ ଗ୍ରହଣୀୟତାକୁପ୍ରୋତ୍ସାହିତକରିବ ।ଏହାସହିତବର୍ତ୍ତମାନର ଏବଂ ନୂତନ ଫସଲ ଉତ୍ପାଦନ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରପ୍ରସାର, ଶିଳ୍ପକୁ ସର୍ବନିମ୍ନ ପ୍ରଦୂଷଣକାରୀ କପା ଯୋଗାଣ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଏବଂ ନିମ୍ନଲିଖିତ ପ୍ରମୁଖ ଦିଗଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଉଚ୍ଚମାନର କପା ରପ୍ତାନିକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କେନ୍ଦ୍ରିତ କରିବ:
• ଉଚ୍ଚ-ଅମଳକ୍ଷମ, ଜଳବାୟୁ-ପ୍ରତିରୋଧୀ, ଏବଂ କୀଟ-ପ୍ରତିରୋଧୀ ବିହନ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ/ସୁରକ୍ଷା ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ବିକଶିତ କରିବା ।
• ଉଚ୍ଚ-ଘନତା ରୋପଣ ପ୍ରଣାଳୀ (ଏଚଡିପିଏସ), ନିକଟ-ସ୍ଥାନୀୟ ରୋପଣ (ସିଏସ), ସମନ୍ୱିତ କପା ପରିଚାଳନା ଭଳି ଉନ୍ନତ କପା ଉତ୍ପାଦନ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାକୁ ବିସ୍ତାର କରିବାଏବଂ ଅତିରିକ୍ତ-ଲମ୍ବା ମୁଖ୍ୟ କପା (ଇଏଲଏସ) କୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ।
• ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ କପା ଗୁଣବତ୍ତାରେସୁଧାରଆଣିବା ଏବଂ ଜିନିଂ ଓ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ କାରଖାନାର ଆଧୁନିକୀକରଣକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା, ଯେଉଁଥିରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ଅଭ୍ୟାସ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
• ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ମାନଦଣ୍ଡ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଏବଂଏହାକୁସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ସମଗ୍ର ଦେଶରେ କପା ପରୀକ୍ଷଣ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ଆଧୁନିକ, ମାନକୀକରଣ ଏବଂ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ସୁବିଧା ସହିତ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା।
• କସ୍ତୁରୀକଟନ୍ ଭାରତ ଅଧୀନରେ ଦୃଢ଼ ବ୍ରାଣ୍ଡିଂ ଏବଂ ଟ୍ରେସେବିଲିଟି ପଦକ୍ଷେପ ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତୀୟ କପାକୁ ଏକ ପ୍ରିମିୟମ୍, ସ୍ଥାୟୀ ଏବଂ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଭରସାଯୋଗ୍ୟ ଉତ୍ପାଦ ଭାବରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା।
• ବଜାର ମଣ୍ଡିଗୁଡ଼ିକର ଡିଜିଟାଲ୍ ଏକୀକରଣ ମାଧ୍ୟମରେ ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ସଶକ୍ତ କରିବା, ସ୍ୱଚ୍ଛ ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ, ସିଧାସଳଖ ବଜାର ପ୍ରବେଶ ଏବଂ ଇ-ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ମାଧ୍ୟମରେ ଉନ୍ନତ ଲାଭ ହାସଲକୁ ସକ୍ଷମ କରିବା ।
• ସମ୍ବଳ ଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା, ପରିବେଶଗତ ପ୍ରଭାବ ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ଶିଳ୍ପ ପାଇଁ ଅତିରିକ୍ତ ମୂଲ୍ୟ ଉତ୍ସ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଲାଗି କପା ଅପଚୟ ପୁନଃଚକ୍ରଣ ଓଚକ୍ରାକାର ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ।
• ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ ବୟନଶିଳ୍ପ ଉତ୍ପାଦନ ଏବଂ ନବସୃଜନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ଅଳସୀ, ରେମି, ସିସିଲ, ମିଲ୍କୱିଡ୍, ବାଉଁଶ ଏବଂ କଦଳୀ ଭଳି ପ୍ରାକୃତିକ ତନ୍ତୁ ସମେତ ଭାରତର ଫାଇବର ଆଧାରକୁ ବିବିଧ କରାଯିବ । କପାକୁ ପରିପୂରକ ରୂପରେ ରଣନୀତିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସମନ୍ୱିତ ଓ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବାଏବଂ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ବିଶ୍ୱ ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ଭାରତର ବୟନଶିଳ୍ପ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଅନୁରୂପଆକାରଦେବା।
ଏହି ମିଶନକୁ କୃଷି ଓ କୃଷକ କଲ୍ୟାଣ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏବଂ ବୟନଶିଳ୍ପ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯିବ। ଏଥିରେ ଭାରତୀୟ କୃଷି ଗବେଷଣା ପରିଷଦ (ଆଇସିଏଆର)ର ୧୦ଟି ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ, ବୈଜ୍ଞାନିକ ଓ ଶିଳ୍ପ ଗବେଷଣା ପରିଷଦ (ସିଏସଆଇଆର)ର ଗୋଟିଏ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଏବଂ ପ୍ରମୁଖ କପା ଉତ୍ପାଦନକାରୀ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟ କୃଷି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ (ଏସଏୟୁ)ରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ୧୦ଟି ଅଖିଳ ଭାରତୀୟ ସମନ୍ୱିତ ଗବେଷଣା ପ୍ରକଳ୍ପ (ଏଆଇସିଆରପି) କେନ୍ଦ୍ର ସାମିଲ ହେବ। ପ୍ରାରମ୍ଭରେ, କୃଷି ବିଭାଗ ଏବଂ ଆଇସିଏଆରମାଧ୍ୟମରେ ୧୪ଟି ରାଜ୍ୟର ୧୪୦ଟି ଜିଲ୍ଲାରେ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ପ୍ରସାର ଏବଂ ୨,୦୦୦ ଜିନିଂ/ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ପ୍ଲାଣ୍ଟ ସ୍ଥାପନ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯିବ। ମିଶନର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଉଚ୍ଚ-ଅମଳକ୍ଷମ, ଜଳବାୟୁ-ପ୍ରତିରୋଧୀ ଏବଂ କୀଟ-ପ୍ରତିରୋଧୀ ବିହନ ବିକଶିତ କରିବା, ଆଧୁନିକ କୃଷି ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା, ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ତାଲିମ ଦେବା, ଗୁଣବତ୍ତା ଉନ୍ନତ କରିବା, ଟ୍ରେସେବିଲିଟି ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ତନ୍ତୁକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ତଥାମୂଲ୍ୟ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ନବସୃଜନକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରି ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା।
ଏହି ମିଶନର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି କପା ଉତ୍ପାଦନକୁ ହେକ୍ଟରପିଛା୪୪୦କିଲୋଗ୍ରାମରୁ ହେକ୍ଟରପିଛା୭୫୫ କିଲୋଗ୍ରାମକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା, ୨୦୩୧ସୁଦ୍ଧା ୪୯.୮ନିୟୁତ ଲିଣ୍ଟ (ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲିଣ୍ଟରେ ୧୭୦କିଲୋଗ୍ରାମ କପା ଥାଏ) ଉତ୍ପାଦନ କରିବା। ଏହା ପ୍ରାୟ ୩.୨ନିୟୁତ ଚାଷୀଙ୍କୁ ଲାଭ ଦେବ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ କରିବ। ଏହି ମିଶନର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି କସ୍ତୁରୀ କପା ଭାରତ ପଦକ୍ଷେପକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା, ଏହାର ଚିହ୍ନଟ ଏବଂ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା, ଅପଚୟକୁ ୨ପ୍ରତିଶତରୁ କମ୍ କରିବା ଏବଂ ଅଳସୀ, ରାମି, ସିସିଲ, ମିଲ୍କୱିଡ୍, ବାଉଁଶ ଏବଂ କଦଳୀ ଭଳି ପ୍ରାକୃତିକ ତନ୍ତୁକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା। ଏହା ଦେଶକୁ କପା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ କରିବା ଦିଗରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ ।