- କେନ୍ଦ୍ର ବଜେଟ୍ ୨୦୨୬-୨୭ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବର୍ଦ୍ଧିତ ଲାଭ, କିନ୍ତୁ ଅଧିକ ପ୍ରାଥମିକତାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି
କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବଜେଟ୍ ୨୦୨୬-୨୭ ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆବଣ୍ଟନରେ ଏକ ସାଧାରଣ କିନ୍ତୁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ବୃଦ୍ଧିକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ, ଯାହା ଆର୍ଥିକ ପ୍ରାଥମିକତାରେ ଏକ ପରିବର୍ତ୍ତନକାରୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପରିବର୍ତ୍ତେ କ୍ରମବର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଣୁ ପ୍ରଗତିକୁ ସୂଚିତ କରେ । କ୍ରାଏ – ଚାଇଲ୍ଡ ରାଇଟ୍ସ ଆଣ୍ଡ ୟୁ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ବ୍ୟୟ ବଜେଟ୍ ଷ୍ଟେଟମେଣ୍ଟ ନମ୍ବର ୧୨ ର ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଦର୍ଶାଏ ଯେ ମୋଟ ଶିଶୁ-ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଆବଣ୍ଟନ ୨୦୨୬-୨୭(ବିଇ) ରେ ଟ.୧,୧୬,୧୩୨.୫ କୋଟିରୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ଟ.୧୬,୧୬୪.୩୫ କୋଟିର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୃଦ୍ଧି ପଞ୍ଜୀକୃତ କରିଛି । ପୂର୍ବ ବଜେଟ୍ (୨୫-୨୬) ତୁଳନାରେ, ୨୬-୨୭ ମସିହାର ସାମଗ୍ରିକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବଜେଟର ଶିଶୁ ବଜେଟ୍ ଅଂଶ ୨.୨୯ ପ୍ରତିଶତରୁ ୨.୪୭ ପ୍ରତିଶତକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, ଯେତେବେଳେ ଜିଡିପିର ପ୍ରତିଶତ ଭାବରେ ଆବଣ୍ଟନ ୦.୩୩ ପ୍ରତିଶତରୁ ୦.୩୪ ପ୍ରତିଶତକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି । ୨୦୨୬-୨୭ ମସିହାର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବଜେଟର ଶିଶୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆବଣ୍ଟନରେ କିଛି ବୃଦ୍ଧି ଦେଖାଯାଇଛି, ଶିଶୁ ବଜେଟ୍ ଟ.୧.୩୨ ଲକ୍ଷ କୋଟିରୁ ଟିକିଏ ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବଜେଟର ଏହାର ଅଂଶ ୨.୪୭ ପ୍ରତିଶତକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରି, କ୍ରାଏ- ଚାଇଲ୍ଡ ରାଇଟ୍ସ ଆଣ୍ଡ ୟୁର ସିଇଓ ପୂଜା ମାରୱାହା କହିଛନ୍ତି, “ଯଦିଓ ଏହା ସକାରାତ୍ମକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ସଙ୍କେତ ଦିଏ, ଭାରତର ଜନସଂଖ୍ୟାଗତ ବାସ୍ତବତା ଏବଂ ପିଲାମାନଙ୍କ ବର୍ଦ୍ଧିତ ବିକାଶମୂଳକ ଆବଶ୍ୟକତା ବିରୁଦ୍ଧରେ ଦେଖିଲେ ନିବେଶର ସାମଗ୍ରିକ ପରିମାଣ ସୀମିତ ରହିଥାଏ । ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ପୁଷ୍ଟିସାର ଏବଂ ଶିକ୍ଷାରେ ବର୍ଦ୍ଧିତ ବୃଦ୍ଧି ସ୍ୱାଗତଯୋଗ୍ୟ, କିନ୍ତୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ପିଲାମାନଙ୍କର ଅଧିକ ପ୍ରାଥମିକତା ଆବଶ୍ୟକ ହେବ, ଯାହା ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ସୀମାଗତ ଲାଭଠାରୁ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ସମାନ ନିବେଶ ହେବ ।”
ଶିଶୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ପୁଷ୍ଟିସାର
ପ୍ରଜନନ ଏବଂ ଶିଶୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ନମନୀୟ ପୁଲ (ଆରସିଏଚ୍), ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସୁଦୃଢ଼ୀକରଣ, ଜାତୀୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କାର୍ୟ୍ୟକ୍ରମ ଏବଂ ଜାତୀୟ ସହରାଞ୍ଚଳ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ମିଶନ ପାଇଁ ଆବଣ୍ଟନ ଟ.୨୬୧.୧୫ କୋଟି ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ଟ.୪,୫୯୧.୫୮ କୋଟି ହୋଇଛି । ସକ୍ଷମ ଅଙ୍ଗନୱାଡି ଏବଂ ପୋଷଣ ୨.୦ ରେ ସ୍ୱାଗତଯୋଗ୍ୟ ୫.୧୯ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି, ଆବଣ୍ଟନ ଟ.୯୬୯ କୋଟି ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ଟ.୧୯,୬୩୫କୋଟି ହୋଇଛି ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପୋଷଣ ଶକ୍ତି ନିର୍ମାଣ ଯୋଜନାରେ ୨ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି, ଯାହା ଟ.୧୨,୭୪୯.୯୯ କୋଟି ହୋଇଛି । ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି, ଜଳ ଜୀବନ ମିଶନକୁ ୨୦୨୪-୨୫ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ପରେ ଶିଶୁ ବଜେଟରେ ପୁନଃପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଛି, ଟ.୬,୭୩୬.୩୬ କୋଟି ଆବଣ୍ଟନ ସହିତ, ଯାହା ଶିଶୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଫଳାଫଳ ପାଇଁ ନିରାପଦ ପାନୀୟ ଜଳର କେନ୍ଦ୍ରୀୟତାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଏ । ପ୍ରଜନନ ଏବଂ ଶିଶୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ (ଆରସିଏଚ୍), ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସୁଦୃଢ଼ୀକରଣ, ଜାତୀୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏବଂ ଜାତୀୟ ସହରାଞ୍ଚଳ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ମିଶନ ପାଇଁ ଆବଣ୍ଟନ ଟ.୨୬୧.୧୫ କୋଟି ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ଟ.୪୫୯୧.୫୯ କୋଟି ହୋଇଛି । ସକ୍ଷମ ଅଙ୍ଗନୱାଡି ଏବଂ ପୋଷଣ ୨.୦ରେ ୫.୧୯ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି, ଆବଣ୍ଟନ ଟ.୯୬୮ କୋଟି ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ଟ.୧୯,୬୩୫ କୋଟି ହୋଇଛି । ପୋଷଣ ୨.୦ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ହେଉଛି ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ ପୁଷ୍ଟିକର ପଦକ୍ଷେପ ଯାହା ପରିପୂରକ ପୁଷ୍ଟିକର ହସ୍ତକ୍ଷେପ ମାଧ୍ୟମରେ ଶିଶୁ, କିଶୋରୀ ଝିଅ ଏବଂ ଗର୍ଭବତୀ ଏବଂ ସ୍ତନ୍ୟପାନକାରୀ ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୁପୋଷଣକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଛି, ଏବଂ ଏହି ବୃଦ୍ଧି ଅଙ୍ଗନୱାଡି ସ୍ତରରେ ପୁଷ୍ଟିକର ସେବାର ବ୍ୟାପକ କଭରେଜ୍ ଏବଂ ଅଧିକ ସ୍ଥିର ବିତରଣକୁ ସମର୍ଥନ କରିପାରିବ ।
ଶିଶୁ ବିକାଶ, ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା
ମିଶନ ବାତ୍ସଲ୍ୟରେ ୩.୩୩ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି, ଯାହା ଟ.୧,୫୫୦ କୋଟିରେ ପହଞ୍ଚିଛି । ସମଗ୍ର ଶିକ୍ଷା ଅଭିଯାନକୁ ଟ.୪୨,୧୦୦ କୋଟି ଆବଣ୍ଟିତ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ପୂର୍ବ ବର୍ଷ ତୁଳନାରେ ୨.୦୬ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି । ଉତ୍ସାହଜନକ ଭାବରେ, ଏକଲବ୍ୟ ମଡେଲ ଆବାସିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ପାଇଁ ଆବଣ୍ଟନ ୨୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ଟ.୭,୨୦୦କୋଟି ହୋଇଛି, ଯାହା ଆଦିବାସୀ ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶିକ୍ଷାଗତ ପ୍ରବେଶ ଉପରେ ଏକ ଦୃଢ଼ ଧ୍ୟାନକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ । ନବୋଦୟ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଆବଣ୍ଟନ ମିଳିଛି ।
୨୦୨୬-୨୭ରେ ଅଟଳ ଟିଙ୍କରିଂ ଲ୍ୟାବ୍ ପାଇଁ ଟ.୩,୨୦୦ କୋଟିର ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଆବଣ୍ଟନ ସରକାରୀ ସ୍କୁଲଗୁଡ଼ିକରେ ନବସୃଜନ ଏବଂ ବୈଜ୍ଞାନିକ ମନୋଭାବ ଉପରେ ନବସୃଜନକୁ ସଙ୍କେତ ଦିଏ, ଯେତେବେଳେ ଶିଶୁ ବଜେଟରେ ସ୍କିଲ୍ ଇଣ୍ଡିଆ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବା ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତିର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବୃତ୍ତିଗତ ଶିକ୍ଷାକୁ ସଂହତ କରିବା ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ସହିତ ସମାନ । ତଥାପି, ସୀମାନ୍ତ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅନେକ ଛାତ୍ରବୃତ୍ତି ଯୋଜନା ପ୍ରାୟତଃ ସ୍ଥିର ରହିଛି । ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି ପାଇଁ ପ୍ରାକ୍ ଏବଂ ମାଟ୍ରିକ୍ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଛାତ୍ରବୃତ୍ତି ପାଇଁ ଆବଣ୍ଟନ ବୃଦ୍ଧି ପାଇନାହିଁ, ଯେତେବେଳେ ଓବିସି, ଇବିସି, ଡିଏନଟି ଏବଂ ଅକ୍ଷମ ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଛାତ୍ରବୃତ୍ତି କେବଳ ସାମାନ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି । ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି ବିକାଶ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ (ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବନବନ୍ଧୁ କଲ୍ୟାଣ ଯୋଜନା)ରେ ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି ଦେଖାଦେଇଛି, ସାମଗ୍ରିକ ଚିତ୍ର ସମାନତା-କେନ୍ଦ୍ରିତ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ପ୍ରତି ଅସମାନ ଧ୍ୟାନ ସୂଚାଇଥାଏ । ଏକତ୍ରିତ ଭାବରେ, ଶିଶୁ ବଜେଟ୍ ୨୦୨୬-୨୭ ପରିବର୍ତ୍ତନକାରୀ ନିବେଶ ପରିବର୍ତ୍ତେ କ୍ରମାଗତ ଲାଭକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ । ଯଦି ଭାରତକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତିମୂଳକ ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ଅଭିବୃଦ୍ଧିର ପଥରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାକୁ ହୁଏ, ତେବେ ଭବିଷ୍ୟତ ବଜେଟ୍ ଗୁଡ଼ିକୁ ସୀମାନ୍ତ ବୃଦ୍ଧିରୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାକୁ ପଡିବ ଏବଂ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଆର୍ଥିକ ଯୋଜନାର କେନ୍ଦ୍ରରେ ଅଧିକ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ସ୍ଥାନିତ କରିବାକୁ ପଡିବ, ଯାହା ସ୍କେଲ୍, ସମାନତା ଏବଂ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଦ୍ୱାରା ସମର୍ଥିତ ।